Giáo sư Michael Levin, người điều hành Trung tâm Khám phá Allen tại Đại học Tufts, thảo luận về khái niệm "mù tâm trí", hay khó khăn mà con người gặp phải trong việc nhận ra các dạng trí thông minh khác nhau, đặc biệt là những dạng trí thông minh phi truyền thống.
Quan điểm và Nhận thức: Cũng giống như một chồng dao kéo dường như vô nghĩa cho đến khi ánh sáng soi rọi một tác phẩm điêu khắc ẩn giấu, trí thông minh có thể bị bỏ sót nếu không được nhìn nhận đúng cách.
Hạn chế về Nhận thức của Con người: Chúng ta đã tiến hóa để nhận thấy trí thông minh ở những dạng thức tương tự như trí thông minh của chính mình và có thể bỏ qua các dạng thức khác. Giống như những hiểu biết ban đầu về điện từ, quan điểm hiện tại còn hạn chế.
Trí thông minh Đa dạng: Có một phổ trí thông minh vượt ra ngoài những gì chúng ta thường nghĩ, chẳng hạn như động vật, sinh học tổng hợp, AI, và thậm chí cả các mô hình phi vật lý.
Trí thông minh Tổ chức: Các hệ thống như bầy đàn tế bào thể hiện trí thông minh bằng cách đạt được mục tiêu thông qua các phương tiện khác nhau, giống như các sinh vật di chuyển trong không gian.
"Keo" Nhận thức: Các tế bào giao tiếp và liên kết để tạo thành các tập thể thông minh, thể hiện khả năng giải quyết vấn đề tiên tiến và hành vi hướng đến mục tiêu.
Ý nghĩa và sự công nhận về mặt đạo đức: Việc phát triển các lý thuyết và công nghệ để nhận biết và tương tác một cách có đạo đức với các dạng trí tuệ khác nhau là rất quan trọng để phát triển y sinh học, kỹ thuật sinh học và đạo đức.
Ứng dụng trong Y học Tái tạo: Bằng cách hiểu được giao tiếp và trí thông minh của tế bào, các nhà khoa học có thể hướng dẫn tế bào hình thành các cơ quan mới hoặc thực hiện các nhiệm vụ, gợi ý một tương lai mà y học tái tạo thiên về hướng dẫn hơn là trực tiếp sửa đổi tế bào.
Khoa học Nhận thức và Sinh học Đối xứng: Các nguyên tắc tương tự được sử dụng để hiểu khoa học nhận thức có thể được áp dụng cho các hệ thống sinh học, cho thấy mối liên hệ sâu sắc giữa hai lĩnh vực.
Bài nói chuyện nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mở rộng hiểu biết và công nhận các dạng trí thông minh khác nhau để thúc đẩy khoa học và thực hành đạo đức, minh họa rằng trí thông minh không chỉ giới hạn ở não bộ mà có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức và quy mô khác nhau.
Trí thông minh vượt ra ngoài bộ não: Trí thông minh không chỉ giới hạn ở hoạt động của não bộ. Nó có thể được tìm thấy trong hành vi của tế bào, AI, và thậm chí cả các mô hình trong tự nhiên và toán học.
Xóa nhòa ranh giới: Ranh giới truyền thống giữa sự sống và máy móc đang trở nên mờ nhạt hơn. Khi công nghệ phát triển, nó hòa quyện với sinh học, tạo ra những dạng sống mới.
Trí tuệ phi sinh học: Các dạng trí tuệ mới, như AI và các sinh vật tổng hợp, thách thức những quan niệm của chúng ta về sự sống. Việc hiểu được mục tiêu và hành vi của chúng là rất quan trọng.
Toán học và các mô hình: Không phải tất cả các mô hình đều bắt nguồn từ sinh học hay vật lý; một số mô hình vốn có trong toán học. Việc nhận ra những điều này có thể giúp hiểu được các dạng sống và trí tuệ mới.
Các dạng sống mới: Các ví dụ như xenobot và anthrobot cho thấy sự sống có thể xuất hiện từ các phương tiện phi truyền thống, thể hiện các hành vi và đặc điểm không được chọn lọc trực tiếp bởi quá trình tiến hóa.
Định nghĩa lại các tác nhân: Các sinh vật, dù là sinh học hay tổng hợp, đều có thể thể hiện trí tuệ thông qua các mô hình. Điều này cho thấy trí tuệ không phải lúc nào cũng cần hiện thân vật lý.
Những cân nhắc về đạo đức: Khi chúng ta tiếp xúc với các dạng sống mới, các khuôn khổ đạo đức phải phát triển để đảm bảo chúng ta có mối quan hệ phù hợp và tôn trọng với những sinh vật này.
Tính linh hoạt về nhận thức: Trí tuệ liên quan đến việc thích nghi và diễn giải lại ký ức và trải nghiệm, chứ không chỉ đơn thuần là lưu trữ chúng một cách chính xác.
Vai trò của sự ứng biến: Các hệ thống thành công có thể sắp xếp các bộ phận của chúng để đạt được mục tiêu, thích ứng với những thay đổi và sử dụng thông tin tối thiểu một cách sáng tạo.
Hiểu biết qua lăng kính mới: Khám phá trí thông minh trong các nền tảng phi truyền thống đòi hỏi các công cụ, công nghệ và hiểu biết triết học mới để hiểu và khai thác những khám phá và ứng dụng mới.
Nguồn: Against Mind-Blindness: recognizing and communicating with Agential Materials by Michael Levin
Link: https://www.youtube.com/watch?v=EKwQvOA84wo
Trích dẫn: Aging as a Loss of Goal‐Directedness: An Evolutionary Simulation and Analysis Unifying Regeneration with Anatomical Rejuvenation
Trích dẫn: Brains and Where Else? Mapping Theories of Consciousness to Unconventional Embodiments
Trích dẫn: The Morphological, Behavioral, and Transcriptomic Life Cycle of Anthrobots
