Các công ty thuốc lá đã mua lại các thương hiệu thực phẩm lớn trong những năm 1980 và 1990. Họ đã sử dụng khoa học thuốc lá để tạo ra các loại thực phẩm đóng gói gây nghiện.

Nghiên cứu cho thấy gì?

Chất béo và muối được thêm vào: Thực phẩm thuộc sở hữu của các công ty thuốc lá có hàm lượng chất béo, muối và carbohydrate cao hơn nhiều so với các loại thực phẩm khác.

Được thiết kế để gây nghiện: Các nhà khoa học đã thiết kế các sản phẩm này để nhắm mục tiêu vào dopamine trong não, tạo ra cảm giác thèm mãnh liệt.

Chiến thuật chung: Các công ty đã sử dụng hương liệu hóa học và nhãn mác "lành mạnh" gây hiểu nhầm để làm rối người mua hàng và che giấu mối nguy hiểm.

Điểm gây nghiện: Các phòng thí nghiệm của tập đoàn đã tính toán chính xác tỷ lệ muối, đường và chất béo cần thiết để đánh bại ý chí của bạn.

Thực phẩm đóng gói trong cửa hàng được thiết kế để khiến bạn nghiện và ăn quá nhiều.

Để phá vỡ vòng luẩn quẩn này, hãy ngừng mua các hộp và túi thực phẩm chế biến sẵn. Thay vào đó, hãy chọn thực phẩm nguyên chất như thịt tươi, cá, trứng và rau củ tươi.

Chi tiết:

Nghiên cứu Fazzino (Đại học Kansas, 2023): Được công bố trên tạp chí Addiction, nhà nghiên cứu chính Tera Fazzino đã chứng minh rằng khi các công ty thuốc lá lớn sở hữu các thương hiệu thực phẩm từ năm 1988 đến năm 2001, thực phẩm của họ trở nên "siêu ngon miệng" cao hơn 29% do chất béo và natri, và cao hơn 80% do carbohydrate và natri so với thực phẩm không thuộc sở hữu của các công ty thuốc lá.

Bài báo Milbank Quarterly (Đại học Harvard, Michigan và Duke, 2026): Các nhà nghiên cứu từ ba trường đại học hàng đầu này đã công bố dữ liệu cho thấy thực phẩm siêu chế biến (UPF) được thiết kế công nghiệp để khuyến khích sự nghiện ngập theo cách tương tự như thuốc lá. Nghiên cứu nhấn mạnh cách các nhóm doanh nghiệp cố tình tối ưu hóa tốc độ kích hoạt các con đường dẫn đến cảm giác thỏa mãn và giải phóng dopamine trong não bộ.

Tạp chí American Journal of Public Health Review (AJPH, 2026): Một đánh giá toàn diện đã xác nhận rằng các ông lớn thuốc lá đã mở rộng sang ngành công nghiệp thực phẩm và trực tiếp áp dụng kiến ​​thức trong phòng thí nghiệm về hương vị hóa học, thiết kế thực phẩm và thói quen tiêu dùng để tạo ra các loại thực phẩm gây nghiện. Nghiên cứu này chỉ ra rằng việc đưa vào sử dụng các chất nhũ hóa công nghiệp, hương liệu nhân tạo và chất tạo màu đặc biệt đã làm thay đổi vĩnh viễn nguồn cung cấp thực phẩm toàn cầu.

Nhà báo Michael Moss – "Salt Sugar Fat" và "Hooked": Nhà báo đoạt giải Pulitzer Michael Moss đã công bố một cuộc điều tra đột phá vạch trần cách các tập đoàn thuốc lá khổng lồ (như Philip Morris và R.J. Reynolds) mua lại các doanh nghiệp thực phẩm khổng lồ như Kraft, General Foods và Nabisco. Cuốn sách của ông đã mô tả chi tiết cách các giám đốc điều hành thuốc lá yêu cầu các nhà khoa học thực phẩm của họ tìm ra "bliss point" sinh học — công thức chính xác về muối, đường và chất béo cần thiết để vượt qua ý chí của con người và gây nghiện cho não bộ.

Vinataba là công ty thuốc lá nhà nước lớn nhất Việt Nam. Trước đây, công ty này sở hữu phần lớn cổ phần trong Công ty Bánh kẹo Hải Hà và Công ty Thực phẩm Hữu Nghị, chuyên sản xuất bánh quy và kẹo. Gần đây, công ty này cũng đã thoái vốn toàn bộ cổ phần trong nhà sản xuất mì ăn liền Colusa-Miliket.

Trích dẫn: US tobacco companies selectively disseminated hyper-palatable foods into the US food system: Empirical evidence and current implications

Link: https://www.researchgate.net/publication/373774646_US_tobacco_companies_selectively_disseminated_hyper-palatable_foods_into_the_US_food_system_Empirical_evidence_and_current_implications

Trích dẫn: Big Tobacco Engineered Ultra-Processed Food, Creating Harmful and Addictive Products

Link: https://healthpolicy-watch.news/big-tobacco-engineered-ultra-processed-food/

Trích dẫn: A Shift from Tobacco to Food: Trading One Addiction for Another

Link: https://mergemedical.org/a-shift-from-tobacco-to-food-trading-one-addiction-for-another/

Link: https://vietnam.vnanet.vn/english/tin-tuc/huu-nghi-a-prestigious-confectionary-trademark-77291.html

Link: https://theinvestor.vn/tobacco-giant-vinataba-to-sell-entire-stake-in-instant-noodle-maker-colusa-miliket-d17693.html

Link: https://www.tobaccotactics.org/article/viet-nam-country-profile/